GPR czy lokalizator przewodów? Kiedy stosować którą metodę?

Lokalizacja infrastruktury podziemnej wymaga odpowiedniego doboru technologii. W praktyce najczęściej wykorzystuje się dwie metody: georadar (GPR) oraz lokalizator elektromagnetyczny (EML).

Choć obydwa rozwiązania służą do identyfikowania przebiegu instalacji, działają na innych zasadach i mają różne ograniczenia.

Co istotne, metody te nie muszą ze sobą konkurować. W wielu przypadkach najlepsze rezultaty uzyskuje się, wykorzystując je wspólnie.

Jak działa lokalizator elektromagnetyczny EML?

Lokalizator elektromagnetyczny pozwala wykrywać i śledzić pole elektromagnetyczne związane z przewodzącą instalacją.

W praktyce wykorzystuje się dwa podstawowe tryby pracy.

Tryb pasywny polega na wykrywaniu sygnałów, które już występują w otoczeniu przewodu, na przykład związanych z siecią elektroenergetyczną.

Tryb aktywny wykorzystuje nadajnik, który wprowadza sygnał do instalacji. Może się to odbywać przez bezpośrednie połączenie, cęgi indukcyjne lub indukcję z powierzchni terenu.

Pozwala to operatorowi śledzić przebieg przewodu na podstawie wykrywanego sygnału.

Metoda EML sprawdza się przede wszystkim podczas lokalizacji:

Kabli energetycznych.

Przewodzących rurociągów.

Instalacji z odpowiednim przewodem lokalizacyjnym.

Innych elementów umożliwiających wzbudzenie lub wykrycie sygnału.

Ograniczeniem jest to, że przewód niemetalowy bez odpowiedniego elementu przewodzącego zwykle nie może być bezpośrednio śledzony metodą EML.

Jak działa georadar GPR?

Georadar wysyła fale elektromagnetyczne w kierunku badanego podłoża i rejestruje ich odbicia.

Nie wymaga bezpośredniego podłączenia do instalacji ani obecności przewodzącego materiału w wykrywanym obiekcie.

Dzięki temu może pomagać w lokalizacji zarówno rur metalowych, jak i niemetalowych, a także innych struktur znajdujących się pod powierzchnią.

Georadar ma jednak własne ograniczenia. W gruntach o wysokiej przewodności elektrycznej, np. w niektórych wilgotnych gruntach ilastych, zasięg skutecznych pomiarów może być znacząco ograniczony.

Ponadto sama obecność odbicia radarowego nie pozwala zawsze jednoznacznie określić rodzaju wykrytego obiektu.

GPR i EML – porównanie technologii

Kiedy wybrać EML?

Lokalizator elektromagnetyczny jest szczególnie przydatny, gdy znamy lub podejrzewamy obecność przewodzącej instalacji i chcemy prześledzić jej przebieg.

Przykładem może być lokalizacja kabla energetycznego lub metalowego rurociągu, do którego można podłączyć nadajnik.

W takich sytuacjach EML pozwala skutecznie śledzić instalację, ale wymaga prawidłowej identyfikacji sygnału. Przenikanie sygnału na sąsiednie przewody może prowadzić do błędnej interpretacji.

Kiedy wybrać GPR?

Georadar jest szczególnie wartościowy, gdy poszukujemy instalacji o nieznanym materiale lub obiektów, których nie można wykryć wyłącznie metodą elektromagnetyczną.

Sprawdza się podczas rozpoznania terenów inwestycyjnych, pasów drogowych i obszarów o złożonym uzbrojeniu podziemnym.

Wyniki wymagają jednak interpretacji radargramów i uwzględnienia warunków gruntowych.

Dlaczego najlepiej łączyć obie metody?

Wyobraźmy sobie planowaną przebudowę ulicy, pod którą znajdują się kable energetyczne, wodociągi i kanalizacja.

EML może pomóc w śledzeniu wykrywalnych kabli i metalowych przewodów. Georadar umożliwi dodatkowe rozpoznanie innych potencjalnych obiektów i sprawdzenie miejsc, w których metoda EML nie daje jednoznacznego wyniku.

Porównanie informacji uzyskanych dwiema metodami pomaga zwiększyć wiarygodność rozpoznania.

Georadar wykrywa. Metodyka pomaga zrozumieć wyniki.

Sam georadar nie określa jednoznacznie, czy wykryty obiekt jest rurą wodociągową, przewodem energetycznym czy innym elementem. Z kolei lokalizator EML pozwala śledzić sygnały związane z instalacjami przewodzącymi, ale również ma swoje ograniczenia.

Właśnie dlatego w badaniach detekcyjnych typu B zgodnych z PAS 128 wykorzystuje się obie technologie. Zestawienie wyników z dokumentacją i rozpoznaniem terenu pomaga ograniczyć niepewność oraz określić jakość informacji o zlokalizowanych instalacjach.

Poznaj metodykę PAS 128

Podsumowanie

GPR i EML to technologie uzupełniające się, a nie wzajemnie wykluczające.

EML jest szczególnie przydatny do śledzenia przewodzących instalacji.

GPR pozwala rozpoznawać szerszą grupę potencjalnych obiektów podziemnych.

Połączenie obu metod zwiększa możliwości interpretacyjne i pomaga ograniczać ryzyko błędnego rozpoznania.

Dobór sprzętu powinien wynikać z rodzaju instalacji, warunków terenowych i wymaganej jakości danych.

Szukasz georadaru do detekcji infrastruktury podziemnej?

Poznaj rozwiązania RealityHub i dobierz technologię do swoich zadań.

Czytaj również

PAS128 w praktyce

Jaki georadar wybrać? — /wiedza/jaki-georadar-wybrac

Cecha	Georadar GPR	Lokalizator EML
Zasada działania	Analiza odbić fal elektromagnetycznych	Detekcja pola elektromagnetycznego instalacji
Rury metalowe	Możliwa detekcja	Zazwyczaj bardzo przydatny
Rury niemetalowe	Możliwa detekcja przy odpowiednich warunkach	Zwykle wymaga przewodu lokalizacyjnego lub sondy
Podłączenie do instalacji	Nie jest wymagane	Zależnie od trybu pracy
Wpływ gruntu	Istotny, szczególnie przy dużym tłumieniu fal	Zależny m.in. od przewodności i zakłóceń
Typowy wynik	Obraz radarowy i interpretacja obiektów	Przebieg wykrytego sygnału